En bærer av håp

Inger-Mari Eidsvik vil gi innblikk i sine erfaringer som pasient i psykiatrien, og håper med sin historie at hun kan formidle håp.

Skrevet av: Ekstern bidragsyter

Navnet mitt er Inger-Mari Eidsvik. Eg er utdanna barnevernspedagog, med eksamen i 1992. Det har blitt mange rike år i arbeidslivet –og som student ved høgskular og universitet. Eg er framleis aktiv, og jobbar i dag primært med rus/psykiatri som samhandlingskonsulent i spesialisthelsetjenesta. Eg vil gi innblikk i mine erfaringar som pasient i psykiatrien.
I 1989 vart eg lagt inn i psykiatrien, ved tvang for 3. gong. Eg sa då at eg skal rive ned murane i psykiatrien, om eg er på innsida, eller eg er på utsida. Dei gamle bygga har tjukke murer, men vi er mange som no finn at det er tid for å stå fram. Mange år har gått, eg har vore tvangsinnlagt 8 gonger. Første gong i 1988, siste gong i 2007. Den medisinen eg har brukt har eg fått ved injeksjon etter tvangsvedtak. Utanfor institusjon har eg ikkje brukt medisin. Eg har til tross for opplevingane mine i psykiatrien valgt å leve eit godt og rikt liv. Eg er mor, eg har vore og er i full jobb. Eg kjenner meg privilegert som menneske.

Tilbodet frå heimekommuna mi i 1989 var uføretrygd, og kommunal bustad. Alternativet mitt då var å velge å kjempe for ei framtid, eller ta sjølvmord. Åra har gått, eg har gjort mykje bra i jobbane eg har hatt, og eg veit at for mange har eg gjort ei forskjell i møtet. Yrket mitt er innan sosialfaget. Relasjonen er for meg det viktigaste redskap eg har i møte med mennesker i krise. Eg har ikkje medisinskfaglig bakgrunn, og kan derfor –heldigvis ikkje nytte medisin i møtet med dei sjukaste. Og siste 15 åra har eg jobba nettopp med mange av dei sjukaste innen rus/psykiatri. Fram til no har eg aldri brukt mi eiga historie. Den enkelte pasient eg har møtt har fått lov å vere i fokus, utan at min bakgrunn har vore tema. Etter drøfting med meg sjølv og mine omgivelsar har eg bestemt meg for å formidle mi historie. Eg trur eg kan vere ei viktig stemme for psykiatriske pasientar som ikkje har den bakgrunnen og dei ressursane eg har.
Det å bli tvangsinnlagt når eg blir psykotisk har vore greit. Alternativet hadde vore at eg blamerte meg, at familia mi hadde vore redde for kva eg kunne finne på. Ved å bli tvangsinnlagt har min integritet blitt ivaretatt, og familia mi visste kvar eg var.
Men det er mykje ein kan undre seg over:

PÅRØRANDE:
Familia mi, mine foreldre fekk lite informasjon om behandlinga. Eg var 24 år då eg vart tvangsinnlagt første gong. Taushetsplikta var nok eit hinder. Men taushetsplikta burde ikkje vere eit hinder i høve til å la mine foreldre få formidle korleis dei kjenner meg? Mi mor eldest i åra 1988 til 1991. Ho fortel at psykiateren svara det same heile tida: ”det var klart at dei tok vare på meg, eg var ung”. I dei åra står mine foreldre ikkje nevnt i min journal. Einaste som står der er at min far var tutor. Mor og far var redde for meg denne tida. Eg var
mykje på skjerming, og det var derfor vanskelig å nå meg på telefon. Mine foreldre gav imidlertid aldri opp. Det såg ut som eit gartneri rundt meg, eg fekk blomster kvar helg. Og dersom dei fekk lov å besøke meg, kom mor med nysteikte sveler til alle pasientane på avdelinga! Dette er gode minner, og viktige minner. Dei formidla på sin måte at dei var der ute, og at dei ikkje endra seg.
I 1994 vart eg innlagt ved eit anna psykiatrisk sjukehus. Då fekk mine foreldre ein telefon frå psykiateren der. Mamma minnest enda denne telefonen med glede. Dei snakka med psykiateren i over ein time. Og mine foreldre står oppført som viktige ressurser for meg, og med mykje og viktig informasjon. Og det står at dei må ivaretakast i vidare kontakt.
I dag jobber eg innanfor TSB (Tverrfaglig spesialisert behandling). Eg har over mange år sett viktigheita av å bruke pårørende aktivt i behandlinga. I oppstart med ein pasient er det viktig at pårørende startar sin prosess på vegen mot tilfriskning. Pårørande treng ofte mykje lengre tid, før dei er trygge på at pasienten mestrar sjukdommen sin. Og i dei parallelle prosessane er det viktig at dei kan vere der for kvarandre. Det er vel familia sin grunnpilar?

I mi sak, var det eg som førte samtalane med mine foreldre. Eg ba dei vere åpne, dette medførte at dei og eg har fått mykje støtte frå folk i heimbygda mi. Dei våga å prate om at eg var psykiatrisk pasient. Eg har berømma dei i høve til at dei ikkje stoppa meg i valga eg har teke i livet mitt. Valg med risiko for nye sjukdomsperioder. Eg har hatt støtte frå familia mi til å velge å leve livet! Takk.
Barn som pårørande har eg og. Eg la til rette for at mitt barn, i lag med tante og søskenbarn fekk besøke meg i institusjon. Eg handla inn, og vi laga bål og grilla i fjøra. Dette var ikkje psykiatrien sin ide. Barn var ikkje tema. For meg var det viktig at ho fekk sjå kvar eg var, og korleis eg hadde det, at eg hadde det bra. Dette var i 2007. Uniformert politi hadde då henta meg i heimen, med mitt 11 år gamle barn tilstede.

Eg skal ikkje drøfte arv/miljø versus å vere disponert for psykisk lidelse. Men eg tenker at det offentlige la inn nokre aksjer i høve til dei belastningane dei utsette mitt barn for då politiet kom inn i stua vår. Eg kan håpe og tru er at grunnlaget eg har lagt for mitt barn er trygt, stabilt og godt nok.

TVANGSMEDISINERING:
Eg er positiv til tvangsinnleggelse. Då kjem ein til eit asyl, som tyder fristad. Eller rettare Asylos = ukrenkelig (frå gresk). Eg har 8 tvangsinnleggelsar bak meg, ein der medisin ikkje vart nytta. Det var i 1994. Dette var for øvrig ein kort, og god innleggelse.

Men i snitt trur eg at tvangsmedisinering har vore igong dag 3, ved dei resterende 7 innleggelsane. Det er ikkje mykje til fristad, og som pasient i psykiatrien er eg krenkbar.
Helvete er på jorda. Eg kom ut frå psykiatrien med sovetablettar som sikkerheitsventil fordi eg hadde mareritt/flaschback i etterkant av tvangsmedisineringa. Dette var i 1989 og i 1991.
Eg brukte aldri mine fem Ryhopnol, men eg kjende at det var trygt å ha dei. Eg hadde dei alltid med. I 3-4 år. Draumen eg kunne vakne av var at fire/fem pleierar holdt meg fast og gav meg sprøyte. I det verkelige livet skjedde dette i 1988, 1989, 1991, 2005 og 2007.

Utgangspunktet ved første innleggelse var sorg, etter mange år med krevende omsorgsarbeid. Og ei voldtekt i 1983.
Dette var behandlinga. Ja det er kanskje slik at det er viktig å bli fri for psykotiske symptom fordi det er skadelig for hjerna? Men kor skadelig var all medisinen eg fekk då? –Og det traumet behandlinga påførte meg?

PSYKOSE, EIT BÅL SOM MÅ FÅ BRENNE UT?
Eg har gjort refleksjonar ut frå eigne erfaringar. Kvifor blir enkelte psykotiske og kva er formålet med psykosa? Er psykisk sjukdom eigentlig hjelp til endring? I eit liv der ein har låst seg fast/ har køyrt seg vill? Er psykosa, eventuelt anna psykisk sjukdom ei hjelp for at vi skal finne igjen vår eigen veg?
Kvar er undringa i psykiatrien i dag? For meg er psykosene mine skattar, som eg kan ta fram, reflektere over, og finne ny meining i. Men når eg blir medisinert stoppar legane min prosess kjemisk. Eg er nyfiken av natur, og eg har ønska å sjå/forstå alt i mine psykoser. Eg har ingen garanti for at eg er ferdig enda, men eg håper det. Mi imaginære kiste er bredfull av opplevelsar og inntrykk. Og eg kan kose meg i mange år enda, med det eg allerede har.

Eg har tre gonger i livet mitt utsett meg sjølv for ekstrem påkjenning, og det har resultert i innleggelsar. Eg har og vore utsett for ekstreme påkjenningar som ikkje har ført til innleggelse.
Eg er eit menneske som aldri har vore redd for å leve, og eg ønsker å leve. Til tross for 8 innleggelsar med tvang, er eg ikkje den typiske svingdørspasienten. Eg har sjølv bidratt til at mennesker har blitt tvangsinnlagt. Og eg jobbar tett opp mot psykiatrien i dag. Eg er ikkje svart/kvit men eg vil ha retten til å undre meg. Til lenger eg jobbar med mennesker til mindre skråsikker blir eg. Enkelte ønsker medisin, andre ønskr det ikkje. Kvar må finne sin veg.
Eg har kvar gong bedt om døsekur, fordi eg treng å sove. 7 gonger har eg spurt, 7 gonger har eg fått nei. Kvifor gir ikkje psykiatrien døsekur? Dersom pasienten ønsker det? Kjemisk lobitomi er ikkje mitt første ønske. Er det ditt? Tørr du?

Kva er skadelig. Om eg blir tvangsmedisinert, blir då den naturlige prosessen som mi psykose er forstyrra? Og for kven er mi psykose vanskelig? Eg er innesperra, skader ingen, min integritet ute i samfunnet er ivaretatt? Kvifor må er då bli frisk så fort? Er psykosa vanskelig å forstå? Ja, og det er det som gjer at eg tenker på den som ei gåve. Den mest verdifulle gåva eg kunne fått. Den har gjort meg til eit rausare, heilare menneske, med mykje undring i bagasjen. Det eg virkelig treng når eg er psykotisk det er sterke medisiner å sove på. Evt. massasje til eg sovnar! Ro, nokon som lytter. Kvile.
Krav til effektivitet, færre liggedøgn i sjukehus, arbeidslinja i psykiatrien fører til at vi ikkje lenger har tid til å bli psykisk sjuke. Vi har iallfall ikkje tid til å bli heile å friske igjen? Dersom vi tenker at grunnen til psykisk sjukdom er mennesket sitt behov for positiv endring i ei livsfase som er vanskelig? Å bli psykotisk er som å gå i oppløsning, innvendige strukturar blir utviska, og nye kjem til. Som pasient treng vi tid, i anna krisearbeid har vi dei fire fasene: Sjokkfasa, reaksjonsfasa, reperasjonsfasa og nyorienteringsfasa. Og ein formidler gjerne at dette tek minimum eit år å kome gjennom.
I godt krisearbeid, er vi gjerne svært konkrete i den første fasa, i sjokkfasa. Vi går tilbake og inn i hendingane på ny. I psykiatrien er mi erfaring at vi ikkje skal snakke om psykosa. Kva som er i psykosa. Kvifor kan vi ikkje få ein kommunikasjon for å lettare klare å reflektere i høve til vår eiga psykose? Istaden blir vi medisinert og normalisert fort, – bålet vårt blir sløkt…. –og liggande å ulme?
Gamle og nye kronikarar: er det mennesker som har blitt kjemisk lobitomerte? Har psykiatrien stoppa ein naturlig prosess?

Eg er utdanna barnevernspedagog, med eksamen i 1992. Det har blitt mange rike år i arbeidslivet –og som student ved høgskular og universitet. Eg er framleis aktiv, og jobbar i dag primært med rus/psykiatri som samhandlingskonsulent i spesialisthelsetjenesta.

Del gjerne denne siden med dine venner og meld deg på vårt nyhetsbrev. Ta også en titt i vår nettbutikk

Delta i diskusjonen, skriv en kommentar nedenfor

KJØP VÅRE PUBLIKASJONER

Fra Twitter