Levd liv-antologien: Den andre mannen og Ugrashakkaren

Forfattaren Olav H. Hauge (1908–1994) levde fleire år av livet på psykiatrisk sjukehus. Desse tunge åra var med på å gjera han til den særmerkte forfattaren han blei. Som pasient blei han møtt og sett som eit heilt menneske, på ein verdig måte, skriver Knut Olav Åmås i antologien «Levd liv» som Erfaringskompetanse gir ut i forbindelse med 10-årsjubileet.

Skrevet av: Ekstern bidragsyter

DIKTING OG SJUKDOM I LIVET TIL OLAV H. HAUGE: Her er eit utdrag frå Knut Olav Åmås sitt bidrag i Erfaringskompetanse-antologien «Levd liv».

Det var ofte han ikkje hadde kontroll over seg sjølv, og han blei henta med makt og tvang heime i Ulvik i Hardanger for å bli innlagd på Valen i Sunnhordland. Men han tok sjølv kontroll over plassen sjukdomen fekk i livet, og krysta dei innsikter han kunne ut av den – gode som smertefulle. Kvar gong han kom tilbake til sjukehuset merkte han kor mykje forandra langtidspasientane var blitt, og dei mange inngrepa og den tunge medisineringa gjorde han kritisk til fleire sider ved den institusjonelle psykiatrien i slutten av det 20. hundreåret. Hans eiga sjukdomshistorie fekk ikkje desto mindre ein god slutt.

 

Heile livet på éin stad
Hauge blei fødd i Ulvik og døydde også der. I dag reknar mange han som den fremste lyrikaren i Norge i etterkrigstida. Korleis har han fått ein slik posisjon, denne poeten som heile livet dyrka både orda og jorda? Han var utdanna som gartnar og dreiv ein liten frukthage. Nesten heile livet budde han i Ulvik, og gifta seg først det året han fylte sytti.

 

Olav H. Hauge skreiv og skreiv frå han var tolv, men debuterte først 38 år gammal i 1946 med boka Glør i oska, og gav ut berre sju diktsamlingar. I 1961 fekk han den viktige Kritikarprisen for samlinga På Ørnetuva, men det endelege litterære gjennombrotet hans kom først med Dropar i austavind i 1966. I åra som følgde blei «gartnaren i Ulvik» ei levande legende og mykje av ein kultfigur for både forfattarar og talrike lesarar.

Han har framleis ein heilt særeigen posisjon i norsk litteratur, og blir dyrka av dei mest kresne kritikarar samstundes som han er ein av landets mest folkekjære lyrikarar. Allereie mens han levde opplevde Olav H. Hauge å sjå dikta sine omsette til 25 språk.

Antologien «Levd liv» blir lansert på Litteraturhuset i Oslo 27. oktober, men kan bestilles fra vår nettbutikk allerede nå. Boka vil bli sendt ut fortløpende etter lanseringsdatoen. Hele artikkelen kan leses når boka er lansert.

Knut Olav Åmås (fødd 1968) er direktør i Stiftinga Fritt Ord frå 2014. Han er ekstern kommentator i Aftenposten og leiar for regjeringas nou-utval om det norske mediemangfaldet. Han har tidlegare mellom anna vore statssekretær i Kulturdepartementet (2013–2014), redaktør for kultur, debatt og forsking i Aftenposten (2006–2013), redaktør i Samtiden (2001–2006) og forlagsredaktør i Universitetsforlaget (1996–2000). Åmås har skrive, redigert eller omsett 17 bøker, den siste utgjevinga er Wien. 100 unike opplevelser i 2016 (forfattar, saman med Knut Aastad Bråten). Åmås har hovudfag i filosofi frå Universitetet i Bergen med ei hovudoppgåve om Ludwig Wittgensteins filosofi og er Dr. philos. på ei avhandling og bok om Olav H. Hauge.

Erfaringskompetanse med bok og jubileum.

 

 

Del gjerne denne siden med dine venner og meld deg på vårt nyhetsbrev. Ta også en titt i vår nettbutikk

Delta i diskusjonen, skriv en kommentar nedenfor

KJØP VÅRE PUBLIKASJONER


RELATERT INNHOLD

  • Levd liv-antologien: Sorg og songoktober 26, 2016 Levd liv-antologien: Sorg og song Lars Amund Vaage er oppteken av kva som skjer med menneska i eit samfunn der tradisjonane vert borte, av personar som tek val på tvers av det som vert sett på som riktig. Kva skjer med dei […]
  • Sjukdom, språk og litteraturnovember 1, 2016 Sjukdom, språk og litteratur -Dersom det er slik at en lege og pasient snakkar kvar sitt språk og snakkar forbi kvarandre, så finnes det nemlig eit tredje språk: Det skjønnlitterære. Når skjønnlitteraturen skildrar […]
  • En bok om hvor skoen trykkernovember 16, 2016 En bok om hvor skoen trykker  -Vi ville lage en annerledes bok. I antologien har vi mange gode bidrag fra mennesker som vet hvor skoen trykker, eller forfattere som vet at det finnes noen som vet hvor skoen trykker, […]
  • Jeg tålte ikke fire tonn stressoktober 27, 2016 Jeg tålte ikke fire tonn stress Det ble først kritisk da jeg begynte å blande inn skyld og skam i tankekaoset. Jeg var utsatt for fire tonn stress og fant ingen løsning. Etter en ukes grubling og mangel på søvn, begynte […]
  • «Levd liv-antologien»:  Det er bare oss herseptember 22, 2016 «Levd liv-antologien»: Det er bare oss her 15 dyptpløyende artikler har fått plass når Nasjonalt senter for erfaringskompetanse innen psykisk helse gir ut bok i forbindelse med senterets 10-årsjubileum. Her er et utdrag fra Arnhild […]

HANDLEKURV

Handlekurven er tom

SISTE SAKER

  • Forskeren forklarer: Fastlegen kan bli betre til å hjelpe barn med sjuke foreldre
    Frøydis Gullbrå, forskar og fastlege, har nyleg tatt doktorgrad ved Universitetet i Bergen om barn som pårørande i møte med fastlegen. Prosjekt har vore tilknytta allmennmedisinsk forskningsenhet, Uni Research Helse og Institutt for global helse og samfunnsmedisin, UiB.
  • Forskeren forklarer: Store avvik mellom rutiner og lovgivning
    Marius Storvik, førsteamanuensis ved Det juridiske fakultet ved UiT Norges arktiske Universitet, om avhandlingen Rettslig vern av pasienters integritet i psykisk helsevern.
  • Angår det meg?
    Nå har Nasjonalt senter for erfaringskompetanse innen psykisk helse utgitt enda en publikasjon i den lett tilgjengelige serien om brukermedvirkning i praksis. Det forrige heftet handlet om individuell plan. Denne gangen er det valget og valgdeltakelsen til høsten som er tema. Det er Arnhild Lauveng ved senteret som står for tekst og illustrasjoner.

PÅ SOSIALE MEDIER


Aktuelt

Se alle nyheter i vårt nyhetsarkiv

Fra Twitter